CIEKAWE MIEJSCA

INFORMACJE OG粌NE

Wis豉, zwana Per陰 Beskid闚, po這穎na jest w Beskidzie 奸御kim, u 叵鏚e rzeki Wis造, powsta貫j z po陰czenia Bia貫j i Czarnej Wise趾i oraz Malinki. Miasto liczy 11,5 tys. mieszka鎍闚 i obejmuje zar闚no dolin Wis造, jak i okoliczne grzbiety g鏎skie. Od zachodu pasmo Czantorii Wielkiej (995 m) i Sto磬a Wielkiego (978 m) stanowi granic Republiki Czeskiej. Na po逝dniu niewysoki grzbiet Beskidu (824 m) i Szarculi (803 m) z Prze喚cz Kubalonka (761 m) oddziela Wis喚 od gminy Istebna. Na wschodzie przez grzbiet Baraniej G鏎y (1220 m) z Zielonym Kopcem (1154 m) i Malinowsk Ska陰 graniczy z gminami Mil闚ka, Radziechowy-Wieprz i Lipowa. Na p馧nocy wreszcie Malin闚 (1117 m), Prze喚cz Salmopolska (934 m) i Trzy Kopce Wi郵a雟kie (803 m) oddzielaj Wis喚 od Szczyrku, Brennej i Ustronia. G堯wna cz窷 miasta skupia si w dolinie Wis造 i obejmuje Ob豉ziec, Centrum i Now Osad. W bocznych dolinach i na stokach g鏎skich rozrzucone s pozosta貫 osiedla, do najwi瘯szych nale膨:
- Jawornik, podchodz帷y pod Sosz闚 Wielki (886 m)
- Dziechcinka mi璠zy J霩eful (779 m) i Kobyl (802 m)
- ζbaj闚, ci庵n帷y si w stron Sto磬a Wielkiego
- G喚bce, po這穎ne wzd逝 drogi do Istebnej
- Czarne w dolinie Bia貫j Wise趾i
- Malinka, po這穎na wzd逝 drogi do Szczyrku
- Go軼iej闚 mi璠zy Kamiennym (791 m) i Czuplem (882 m)
Lasy stanowi 75% powierzchni miasta. Najcenniejsze fragmenty obj皻e s ochron w licz帷ym 383 ha Baraniog鏎skim Rezerwacie Przyrody im. Karola Buzka, utworzonym w 1953 roku. Potoki Czarna i Bia豉 Wise趾a oraz Malinka obejmuje rezerwat pstr庵a potokowego.
Cech wyr騜niaj帷 Wis喚 jest jej wielowyznaniowo嗆. Po這wa mieszka鎍闚 to luteranie (ko軼i馧 ewangelicko-augsburski), katolicy stanowi 30% ludno軼i, wyst瘼uj r闚nie 鈍iadkowie Jehowy, bapty軼i, zielono鈍i徠kowcy, Adwenty軼i Dnia Si鏚mego, Ruch Stanowczych Chrze軼ijan. Na terenie miasta znajduje si 5 鈍i徠y ewangelickich, 5 ko軼io堯w katolickich, 4 鈍i徠ynie innych wyzna.
Tury軼i maj do dyspozycji ok. 100 km szlak闚, z samej Wis造 wychodzi ich 17. Tak瞠 okolicznymi grzbietami prowadz szlaki, z kt鏎ych najwa積iejszym jest G堯wny Szlak Beskidzki na odcinku Czantoria Wielka, Magurka Wi郵a雟ka. Sie szlak闚 uzupe軟iaj liczne 軼ie磬i spacerowe.

HISTORIA

Wis豉 le篡 na historycznych ziemiach 奸御ka Cieszy雟kiego, b璠帷ego we w豉daniu Piast闚, a od XVII w. austriackich Habsburg闚. Pierwsza wzmianka o Wi郵e pochodzi z roku 1615, wymieniono j wtedy w ksi璕ach Komory Cieszy雟kiej. Ludno嗆 Wis造 stanowi造 dwie grupy: uciekaj帷y z o軼iennych kraj闚 przed prze郵adowaniami religijnymi ewangelicy w dolinach i pasterze zwani Wa豉chami, pochodz帷y z teren闚 dzisiejszej Rumunii. Z wymieszania tych dw鏂h grup powsta豉 grupa etniczna G鏎ali 奸御kich. Przez d逝gie lata ludno嗆 Wis造 zajmowa豉 si pasterstwem czy wyrobem gont闚. W XIX wieku wskutek powstania huty w s御iednim Ustroniu zwi瘯szy這 si zapotrzebowanie na drewno.
Prze這m XIX i XX w. to pocz徠ek turystycznej kariery Wis造 jako miejscowo軼i po這穎nej u 叵鏚e najwi瘯szej z polskich rzek. Do rozwoju letniska przyczyni si zafascynowany folklorem g鏎alskim Bogumi Hoff, etnograf wsp馧pracuj帷y z Oskarem Kolbergiem, autor monografii Wis造 z 1888 r. Dzia豉nia propaguj帷e miejscowo嗆 w鈔鏚 turyst闚 wspierali m.in. jego syn Bogdan i psycholog Julian Ochorowicz. W 1915 r. Wis豉 zosta豉 oficjalnie uznana letniskiem przez Rz康 Krajowy w Opawie. Okres II Rzeczypospolitej to dalszy rozw鎩 miejscowo軼i - w latach 1928-1933 doprowadzono lini kolejow z dwoma okaza造mi wiaduktami nad dolinami ζbajowa i Dziechcinki, zbudowano drog na prze喚cz Kubalonka, uregulowano rzek. W centrum powsta造 basen k徙ielowy z kortami tenisowymi, park i Dom Zdrojowy z restauracj. Dla prezydenta Ignacego Mo軼ickiego zbudowano w 1931 r. Zameczek na Zadnim Groniu. 2. wojna 鈍iatowa przynios豉 zniszczenie wi瘯szo軼i drewnianej zabudowy willowej.
W okresie powojennym rozbudowano baz noclegow, szczeg鏊nie w ramach Funduszu Wczas闚 Pracowniczych, zabudowano Jarz瑿at, Partecznik i Bukow. Wczasy sp璠zali tu g堯wnie pracownicy 郵御kich zak豉d闚 przemys這wych. W latach 70. zelektryfikowano lini kolejow i doprowadzono drog szybkiego ruchu z Katowic. Zbudowano zapor i zbiornik wody pitnej w Wi郵e Czarnem, powsta造 nowe wyci庵i i skocznie narciarskie. Od 1962 r. Wis豉 posiada prawa miejskie. Dzisiaj Wis豉 jest bardzo popularnym miejscem wypoczynku. W ostatnich latach miasto rozs豉wi ostatnio jej mieszkaniec, mistrz 鈍iata w skokach narciarskich, Adam Ma造sz.

ZABYTKI

- ko軼i馧 ewangelicko-augsburski wybudowany w 1838 r. na miejscu drewnianego, przyk豉d architektury klasycystycznej; w prezbiterium witra, przedstawiaj帷y aposto堯w Piotra i Paw豉, w kruchcie wystawa starych druk闚 protestanckich
- ko軼i馧 katolicki Wniebowzi璚ia NMP z 1855 r., zbudowany w stylu neogotyckim na miejscu drewnianej 鈍i徠yni ewangelickiej z 1644 r., przebudowany i rozbudowany w 1970 r.
- stara karczma z 1794 r. obecnie Muzeum Beskidzkie im. A. Pod穎rskiego, bogate zbiory etnograficzne i wystawy miejscowych artyst闚
- obok Muzeum: drewniana stara szko豉 z 1891 r., obecnie siedziba organizacji spo貫cznych i przeniesiona z Jonid豉 cha逝pa g鏎alska z pocz徠ku XX w.
- stara szko豉 z 1824 r. z tablic po鈍i璚on kompozytorowi Janowi Sztwiertni (obok ko軼io豉 ewangelickiego)
- Muzeum Narciarstwa "Zimowit" ze zbiorami etnograficznymi g鏎ali beskidzkich i kolekcj starych nart
- hotel "Piast" - pierwszy hotel w Wi郵e, wybudowany ok. 1885 r.
- zameczek my郵iwski Habsburg闚 z 1897 r., pierwotnie wybudowany na Przys這pie pod Barani G鏎, potem pe軟i funkcj schroniska, w 1987 r. przeniesiony w obecne miejsce, siedziba wi郵a雟kiego Ko豉 PTTK
- drewniane wille z pocz徠ku XX w. (m.in. "Zacisze" i "D帳r闚ka" przy al. Burschego)
- Zameczek na Zadnim Gromiu - wybudowana w 1931 r. ze sk豉dek spo貫cze雟twa historyczna rezydencja Prezydenta Polski Ignacego Mo軼ickiego, obecnie ponownie rezydencja g這wy pa雟twa. Od 2005 r. obiekt mo積a zwiedza, po wcze郾iejszym kontakcie z Oddzia貫m PTTK w Wi郵e. Obok zameczku kaplica 鈍. Jadwigi 奸. z 1906 r., drewniana w stylu alpejskim, pozosta這嗆 po wcze郾iejszym za這瞠niu zameczku my郵iwskiego Habsburg闚 (na szlaku architektury drewnianej).

ATRAKCJE

- Przygoda Park - park linowy, 3 trasy o zr騜nicowanym stopniu trudno軼i, ka盥a z nich obejmuje 15 przeszk鏚 (tel. 509 547 094, 694 209 702, e-mail: info@przygodapark.com)
- lecznicza grota solno-jodowa - pomieszczenie ca趾owicie wy這穎ne sol z Morza Czarnego, Hotel "Millenium", Wis豉, ul. Malinka 35 tel. 033 855 55 40
- prezentacja rodziny pszczelej, Wis豉 Ob豉ziec - tel. 033 855 24 60
- Park Wodny Tropikana w Hotelu Go喚biewski, kompleks basen闚, zje盥瘸lnie, fala wodna , basen sportowy, baseny rekreacyjne, brodzik dla dzieci, jacuzzi, sauna, komora 郾ie積a (www.golebiewski.pl/hg_wisla/)
- licznie odbywaj帷e si imprezy: Weekend Turystyczny po陰czony z biesiad, Weekend z Wi郵aczkiem (w programie m.in. wybory Miss Weekendu), Lato z Filharmoni i Dni Muzyki Organowej, Tydzie Kultury Beskidzkiej (jedna z najwi瘯szych imprez folklorystycznych w Europie z udzia貫m zespo堯w z r騜nych stron Polski i 鈍iata oraz tw鏎c闚 ludowych z ca貫go Podbeskidzia), Letnie Spotkania Europejskie, Beskidzki Piknik Country "Wi郵aczek", Rajd Wis造, Mi璠zynarodowy Konkurs Pie郾i Ludowej im. Stanis豉wa Hadyny
- Chata Kocyana - ul. os. Bajcary 6, przy rozwidleniu dr鏬 do Malinki i Czarnego - Izba Pracy Tw鏎czej Jana Kocyana - w drewnianym domu autorska galeria rze半iarza, prace artyst闚 ludowych, stare sprz皻y gospodarstwa domowego i kolekcja uli
- 軼ie磬a dydaktyczno - przyrodnicza "Na Barani G鏎" (16 km - 8 godz.)
Zapoznaje z walorami przyrodniczymi okolic Baraniej G鏎y. Na trasie 軼ie磬i znajduje si 25 przystank闚 oznaczonych w terenie tablicami. Biegnie najpierw dolin Czarnej Wise趾i wzd逝 szlaku czarnego, p韞niej czerwonego na Barani G鏎, a powr鏒 pi瘯n dolin Bia貫j Wise趾i w zej軼iu niebieskim szlakiem. Pocz徠ek 軼ie磬i na parkingu przy Le郾ictwie Czarne, a koniec na parkingu OSP w Czarnem.
- le郾a 軼ie磬a edukacyjna Nadle郾ictwa Wis豉 - wytyczona w 2006 r. w pobli簑 siedziby Nadle郾ictwa Wis豉 na po逝dniowym stoku Cienkowa i w dolinie Wise趾i, tu za zapor
- skocznia narciarska w Wi郵e-Malince o punkcie konstrukcyjnym K105, obecnie w przebudowie (docelowo K120)
Powsta豉 w 1933 r., przebudowana w 1953 r. i w latach 1966-1967. Od 1958 r. miejsce rozgrywek mi璠zynarodowych zawod闚 o Puchar Beskid闚. Od ko鎍a 2004 r. odbywa si gruntowna przebudowa Malinki, jej koniec przewidziano na 2007 r.



 

Studio Wydawnicze PLAN
ul. Piotrkowska 72
54-060 Wroc豉w
tel. 071 373 44 37
www.plan.pl, plan@plan.pl


Wis豉, plan Wis造, mapa Wis造 - aktualny, interaktywny plan Wis造

„The Audience” z Helen Mirren w roli g堯wnej. National Theatre w Multikinie (2014-04-15)
Wi璚ej
Liga Mistrz闚 UEFA na wielkim ekranie tylko w Multikinie!  (2014-04-15)
Wi璚ej
ENEMEF: Mocne Kino z History (2014-04-15)
Wi璚ej
Kocham Kino w Multikinie: „Egzorcysta” (2014-04-15)
Wi璚ej


Studio Wydawnicze Plan, Wroc豉wski Informator Internetowy 1997 - 2008
Wis豉, Wisla, plan Wis造, plan Wisly, mapa Wis造, mapa Wisly - aktualny, interaktywny plan Wis造

stat4u